Gebruik geldautomaten zorgvuldig
Er zijn meldingen van skimming bij geldautomaten in Oekraïne, vooral bij automaten die niet bij een bank staan. Geef de voorkeur aan geldautomaten in bankfilialen, bankhallen of andere bewaakte locaties. Die zijn doorgaans beter onderhouden en minder blootgesteld aan manipulatie.
Kijk voordat u uw kaart invoert naar de kaartsleuf en het toetsenbord. Als iets los, bekrast, scheef of ongebruikelijk lijkt, gebruik dan een andere automaat. Bedek uw pincode elke keer met uw hand. Laat niemand zo dicht bij u staan dat die uw invoer kan zien.
Gebruik waar mogelijk contactloos betalen. Neem alleen contant geld op dat u voor die dag nodig hebt. Als uw kaart wordt gekopieerd of gestolen, beperken kleinere saldi de schade.
Blijf veilig op openbare wifi
Gratis wifi in cafés, hotels en openbare ruimtes is gebruikelijk, maar niet altijd versleuteld. Ga ervan uit dat gegevens die via open netwerken worden verzonden, kunnen worden onderschept. Log niet in op bankapps, e-mailaccounts of overheidsdiensten via openbare wifi, tenzij u een vertrouwde VPN actief hebt.
Een VPN maakt u niet onzichtbaar, maar voegt wel een nuttige beschermingslaag toe. Als u er geen gebruikt, schakel dan over op mobiele data voor alles wat gevoelig is. Zet automatische verbinding met open netwerken op uw telefoon en laptop uit. Verwijder netwerken na gebruik als u ze niet opnieuw nodig hebt.
Houd Bluetooth en het delen van bestanden uit wanneer u ze niet nodig hebt. Werk uw telefoon en apps bij vóór vertrek. Beveiligingsupdates zijn belangrijker dan de meeste mensen verwachten.
Let op phishing in berichten en QR-codes
Phishingberichten in het Oekraïens en Russisch komen vaak voor. Ze kunnen beweren dat er een probleem is met een levering, een bankkwestie, een belastingmelding, een boete of een pakket dat op u wacht. Het bericht bevat vaak een link die leidt naar een nepinlogpagina of een malwaredownload. Klik niet op links van onbekende afzenders. Als het bericht belangrijk lijkt, open de dienst dan rechtstreeks via de officiële app of website die u zelf intypt.
Er zijn ook oplichtingspraktijken met QR-codes op toeristische plekken, parkeerterreinen en op posters of stickers. Een valse QR-code kan u naar een betaalpagina leiden die echt lijkt. Controleer vóór het scannen of de code eruitziet als een sticker die over een andere is geplakt. Als u ergens voor betaalt, controleer dan de naam van de verkoper voordat u kaartgegevens invoert.
Wees voorzichtig met elk bericht dat druk uitoefent. Als het zegt dat uw account vandaag wordt geblokkeerd, uw pakket nu wordt teruggestuurd of uw betaling is mislukt en onmiddellijk moet worden hersteld, stop dan en verifieer het eerst. Urgentie is een veelgebruikte truc.
Bescherm uw mobiele nummer en bankapps
Er zijn meldingen van sim-swappingfraude. Criminelen proberen uw telefoonnummer over te zetten naar een nieuwe simkaart zodat zij uw sms-codes kunnen ontvangen. U moet uw nummer net zo zorgvuldig beschermen als uw kaart. Vraag uw mobiele provider naar extra accountbeveiliging, zoals een blokkering voor nummerportering of simwijziging, indien beschikbaar.
Gebruik waar mogelijk app-gebaseerde authenticatie in plaats van sms-codes. Een wachtwoordbeheerder helpt u sterke, unieke wachtwoorden voor elk account te gebruiken. Als uw telefoon verloren raakt of wordt gestolen, wijzig dan onmiddellijk vanaf een ander apparaat uw bank- en e-mailwachtwoorden.
De apps van Monobank en PrivatBank hebben sterke fraudedetectie, maar blijven afhankelijk van uw eigen voorzichtigheid. Controleer meldingen snel. Als u een betaling of inlog ziet die u niet herkent, blokkeer dan de kaart of het account in de app en neem direct contact op met de bank.
Wat te doen als iets niet klopt
Als u denkt dat uw kaartgegevens mogelijk zijn gekopieerd, zet de kaart dan op slot in uw bankapp en meld dit bij de bank. Als u een phishinglink vermoedt, voer dan geen gegevens in en verwijder het bericht nadat u hebt gecontroleerd of het moet worden gemeld. Als u op een verdachte link hebt geklikt, wijzig dan het wachtwoord van dat account vanaf een veilig apparaat.
Als uw telefoon zonder duidelijke reden geen signaal meer ontvangt, neem dan snel contact op met uw mobiele provider. Een plotseling verlies van service kan een teken zijn van sim-swappingfraude. Als uw bank een code of waarschuwing stuurt die u niet hebt aangevraagd, beschouw dit dan als een waarschuwing en controleer uw accounts onmiddellijk.
Bewaar de noodcontactgegevens van uw bank en mobiele provider offline. Als uw telefoon is gecompromitteerd, kunt u ze mogelijk niet gemakkelijk opzoeken.
Praktische gewoonten die uw risico verlagen
- Gebruik geldautomaten in bankfilialen of andere bewaakte locaties.
- Bedek uw pincode en houd uw kaart tijdens elke transactie in het zicht.
- Gebruik een VPN op openbare wifi of schakel over op mobiele data.
- Scan geen QR-codes tenzij u de bron vertrouwt.
- Open bank- en bezorgdiensten alleen via officiële apps of zelf ingetypte webadressen.
- Schakel appmeldingen in voor kaartgebruik, inlogpogingen en overschrijvingen.
- Bescherm uw mobiele nummer bij uw provider als extra beveiligingen beschikbaar zijn.
De meeste cyberrisico’s waarmee u in Oekraïne te maken krijgt, zijn dezelfde als elders. Het verschil is dat u in openbare ruimtes en op gedeelde netwerken alerter moet handelen. Neem de tijd, verifieer de bron en gebruik de bankapp of officiële dienst rechtstreeks.
